Bu yazımızda online psikolojik danışmanlığın ne olduğunu, kimlere yönelik olduğunu, nasıl yapıldığı, online danışmanlığın tercih edilme sebeplerini ve bu alanda hangi konuların çalışılabileceğini anlatacağız. Ayrıca online çalışırken nasıl bir yol izlediğimizi belirteceğiz.
Çevrimiçi psikolojik danışma ve telepsikoloji olarak da anılabilen online psikolojik danışma, yüz yüze danışmaya alternatif olan ve terapötik müdahalelerin online olarak yapıldığı psikolojik destek türüdür. İnternetin bulunduğu herhangi bir yerde, gerekli ortam düzenlemesi sağlandıktan sonra bu hizmetten faydalanılabilir.
Online psikolojik danışma farklı yaş gruplarına hitâp edebilir. Öte yandan küçük yaş çocuklarıyla her zaman online çalışılamayabilir. Özellikle de oyun terapisi, zeka testi uygulaması gibi yüz yüze çalışılması gereken durumlarda online çalışma tercih edilmez. Yetişkin olsa bile madde bağımlılığı ve psikotik sorunları olan riskli gruplarla da yüz yüze çalışmak gerekir. Yani bazen yaş, bazen de çalışılacak konu sürecin online mı yoksa yüz yüze mi olması gerektiğini belirler.
Online psikolojik danışma süreci, hem danışman hem de danışan açısından bazı düzenlemeleri gerektirir. Yüz yüze psikolojik danışmada uyulması gereken etik ilkeler (gizlilik, yetkinlik, dürüstlük, duyarlılık, bilimsellik, sorumluluk) online için de geçerlidir. Ortam koşulları tıpkı yüz yüze danışmadaki gibi ayarlanır. Çoğu zaman telefon veya bilgisayar gibi bir ekran vasıtasıyla zoom, google meet gibi görüntülü görüşmeye imkân veren araçlar sayesinde online seans gerçekleştirilir.
Yüz yüze seans sürecinin online seansa göre; senkronize olabilme, sözlü-sözsüz iletişimi daha kolay sağlama, kriz durumlarına müdahale edebilme gibi üstünlükleri olsa da online psikolojik danışmanlığın danışmanlara ve danışanlara sunduğu kolaylıklar yadsınamaz. Aşağıdaki durumlarda online seans tercih edilebilir:
o Salgın hastalık süreçlerinde
o Mesafe uzak olduğunda (yurt dışı/başka bir şehir/metropolde yaşama)
o Danışanın yoğun sosyal anksiyetesi varsa
o Danışanın engel durumu veya dışarı çıkmasına izin vermeyen bir hastalığı varsa
o Zamandan tasarruf etmek için
o Danışan yeni doğum yapmışsa
o Danışanın yaşadığı yerde yüz yüze psikolojik destek seçeneği yoksa veya azsa.
Yüz yüze seanslarda ele alınan ve özellikle de yetişkinlerle çalışılan birçok konu online psikolojik danışmaya uyarlanabilir. Bunlardan bazıları:
o Depresyon
o Kaygı Bozuklukları (Anksiyete, Panik Bozukluk gibi…)
o OKB (Obsesif Kompulsif Bozukluk)
o Kişilik Bozuklukları
o Uyku ve Yeme Bozuklukları
o Kayıp ve Yas
o Fobiler
o Travma Sonrası Stres Bozukluğu
o Kariyer Danışmanlığı
o Çift ve Aile İlişkileri
o Cinsel İşlev Bozuklukları
o Ebeveynlik Becerileri
1.Başvuru esnasında online psikolojik danışma için şu kriterleri değerlendiriyoruz:
a) Konu ve danışanın yaşı online psikolojik danışmaya uygun mu?
b) Uygun ise online seansların, yüz yüze seanslara göre, sağladığı avantaj nedir?
2. Online psikolojik danışmaya karar verilmişse danışandan detaylı yaşam öyküsü alıp, gerektiğinde başvuru sebebiyle ilgili olarak online kullanılabilen psikolojik testler uyguluyoruz.
3. Başvuru sebebine ve yapılan incelemeye bağlı olarak uygun yöntemi seçip danışanla birlikte online psikolojik danışma sürecini yapılandırıyoruz.
4. Online onam formu ile danışanı ortam düzenlemesi, etik ilkeler, teknolojik gereksinim, öngörülen seans süresi, sıklık vb. hakkında bilgilendiriyoruz.
5. Yeterli iyi oluş sağlandığında sonlandırma seansını gerçekleştiriyoruz.
6. Gerekli durumlarda sonlandırma seansından bir müddet sonra çalışmanın etkililiğini kontrol etmek adına izleme seansı yapıyoruz.
Online psikolojik danışma ile ilgili daha fazla okuma yapmak için aşağıdaki kaynakları inceleyebilirsiniz:
Çevrimiçi-Online Psikolojik Danışma: Özellikleri-Kuralları-Sınırları https://pdr.org.tr/2020/03/26/online-psikolojik-danisma/
Çevrimiçi psikolojik müdahaleler ve uygulamalar için telepsikoloji klavuzu. https://www.tpd.com.tr/en/files/folder//telepsikoloji-kilavuzu-x150.pdf
Zeren, Ş. G. ve Bulut, E. (2018). Çevrimiçi psikolojik danışmada etik ve standartlar: Bir Model Önerisi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 8(49), 63-80.
Özetle yüz yüze psikolojik danışmanlığın mümkün olmadığı veya zor olduğu durumlarda, psikolojik destek almak için beklemeniz gerekmiyor. Online psikolojik danışmanlık da en az yüzyüze danışma kadar etkili olabiliyor. Online seanslara başlamak için bizimle hemen iletişime geçin.